Het bepalen van de visie bestaat uit een drietal hoofdelementen. Elk van de elementen draagt bij aan een effectievere invulling van burgerparticipatie.
Visie-Procesmatig
- Stel vast waarvoor participatie wordt ingezet.
- Maak de keuze om particpatie integraal in de organisatie door te voeren
- Leg de visie vast
Visie-Inhoudelijk
- Bepaal het onderwerp of de onderwerpen waarin burgers kunnen
participeren
- Zorg voor een goed verwachtingenmanagement. Wie doet wat op welk
moment
Visie-Juridisch
- Zijn er wettelijke kaders rondom het onderwerp, zo ja, breng deze in kaart
- Vertaal bovengenoemde kaders naar een dusdanig niveau dat ook niet
deskundigen begrijpen war ze aan toe zijn.
Om een burgerparticipatietraject te starten is het van belang goed in het oog te hebben wie de doelgroep is. Het duidelijk hebben van de doelgroep bepaalt in grote mate welke middelen het beste ingezet kunnen worden.
De doelgroep
- Is de participatie regiogebonden?
- Bepaal de demografische kenmerken van je doelgroep
- Identificeer reeds bestaande netwerken en zoek mogelijke aansluiting
- Zorg voor een heldere definitie van de doelgroep
- Bepaal de kenmerken van de doelgroep
- Bepaal de belangen van de doelgroep
De burger heeft verschillende relaties met de overheid. Men kan alleen een burger betrekken wanneer de rol van de burger actief is. Een burger is actief als kiezer en co-producent, maar kan ook als klant actief zijn.
Vaststellen van de relatie
- Bepaal welke rol je als overheid hebt in het traject
- Bepaal de rol van de burger, is deze een kiezer, klant, of co-producent /
partner?
- Bepaal de relatie tot burger
Wanneer wordt aangevangen met burgerparticipatie wordt een actieve rol of bijdrage van de burger verwacht. Maar net zo belangrijk is de rol die de overheid gaat innemen in het participatietraject.. Het scheppen van een juist verwachtingspatroon is cruciaal voor het laten slagen van het participatieproces.
Het scheppen van de juiste verwachtingen
- Koppel de rol van de burger uit het vorige recept aan de verwachtingen
Burger is kiezer
- Bepaal in welke fase men zich bevindt.
- Bepaal de verwachtingen die bij deze fase horen
- Communiceer duidelijk welke verwachtingen de burger mag hebben
Burger is klant
-Stel de onderwerpen vast waarop de burger kan / mag participeren
-Geef duidelijk de kaders aan waarbinnen geparticipeerd kan worden
- Zorg voor transparantie in het gehele procesBurger is co-producent /
partner
- Betrek de...
De middelen die gebruikt kunnen worden voor burgerparticipatie hangen sterk af van de antwoorden die je hebt samengesteld uit de voorgaande recepten.
De middelen
- Bepaal de omvang van de doelgroep
- Welke middelen worden door de doelgroep gebruikt om te communiceren
- Welke vorm van burgerparticipatie is gewenst; Fysieke, online of een
combinatie hiervan
- Kijk naar en leer van best practices bij andere overheden - Combineer
middelen, participatie houdt niet op bij alleen een forum of ideeënrubriek
- Probeer ervaring op te doen met verschillende sociale media en bepaal
welke aansluiten bij de doelstellingen
- Evalueer tijdens het proces welke middelen het meest effectief zijn
Alleen het inzetten van de middelen is niet genoeg om van burgerparticipatie een succes te maken. De burger zal af en toe bij de hand genomen moeten worden en op andere momenten juist een vrije rol moeten kunnen innemen.
Regie
- Bepaal de mate van invloed op het proces
- Bepaal de mate van invloed op de inhoud
- Maak gebruik van alle voorgaande recepten bij het bepalen van je rol
- Wees ervan bewust dat verschillende rollen op verschillende momenten
noodzakelijk kunnen zijn.
- Neem de rol van motivator en aanjager serieus!
Test